شبکههای کامپیوتری از لحاظ نحوه حرکت سیگنال اطلاعات در مسیر شبکه، روش اتصال بین تجهیزات به کار رفته در شبکه و کامپیوتر، عملکرد سیستمهای درون شبکه و همچنین از لحاظ مساحت و گستردگی جغرافیایی قابلیت دسته بندی، تحقیق و تعاریف متعدد را دارند. در این مقاله انواع شبکههای کامپیوتری از نظر وسعت و گستردگی جغرافیایی مورد بررسی دقیق قرار خواهند گرفت تا شناخت کاملی از هر یک از انواع آن داشته باشید.

آشنایی با انواع شبکههای کامپیوتری

انواع شبکههای کامپیوتری، براساس نوع کاربرد و گستردگی در ۱۱ نوع مختلف، پیاده سازی میشوند و شامل: شبکه محلی (LAN)، شبکه محلی بیسیم(WLAN)، شبکه شهری(MAN)، شبکه گسترده (WAN)، شبکه منطقهپردازی(CAN)، شبکه شخصی(PAN)، شبکه ذخیرهسازی(SAN)، شبکههای محلی(POLAN)، شبکههای اقتصادی(EPAN)، شبکه سیستمی(SAN) و شبکه خصوصی(VPN) میباشند. در قسمتهای بعدی مقاله، در خصوص تکتک شبکههای کامپیوتری، توضیحات کاملی ارائه خواهیم کرد.

آشنایی با انواع شبکه‌های کامپیوتری و اهداف پیاده‌سازی در هر سطح

آشنایی با انواع شبکههای کامپیوتری و اهداف پیادهسازی در هر سطح

شبکه محلی (LAN=Local Area Network)

یکی از انواع شبکههای کامپیوتری پرکاربرد با محدودۀ جغرافیایی کوچک شبکه محلی (LAN) است که قابلیت اجرا در موسسات، دانشگاهها، مدارس، ادارات، سازمان و یک ساختمان را دارد و ضمنا تا شعاع ۱ الی ۲ کیلومتری امکان برقراری ارتباط و به اشتراک گذاری رایانهها و دستگاههای مختلف را به واسطۀ یک خط ارتباطی مشترک یا پیوند بیسیم به یک سرویس دهنده را خواهد داشت. جهت ارتباط در این شبکه از دو تکنولوژی WIFI و Ethernet استفاده میشود. از سوی دیگر، طراحی شبکه LAN با تجهیزات ارزان شبکه و مسیریابی امکان پذیر است و نیاز به صَرف هزینه زیادی برای سازمانها یا ادارات کوچک نخواهد شد. در شبکه محلی، داده یا منابع با امنیت و سرعت بالا در بخشهای مختلف به اشتراک گذاشته میشود‌.

شبکه گسترده

شبکه گسترده (WAN= Wide Area Network)

شبکه گسترده WAN، به لحاظ گستردگی ارتباط میان دستگاه‎‌ها و سیستمهای کامپیوتری، بسیار پیچیدهتر از شبکه محلی (LAN) قابل اجرا خواهد بود. در این شبکه کاربران یا سیستمهایرایانهای از مسافتهای دور با استفاده از کابل فیبر نوری، پیوندهای ماهوارهای یا خطوط مخابراتی با یکدیگر در ارتباط خواهند بود. شبکه ۴G که به طور گسترده در یک منطقه یا کشور مورد استفاده میباشد و حتی مهمتر از آن، اینترنت، نمونه ای از بزرگترین شبکه گسترده (WAN) جهان به شمار میآیدکه تمام کامپیوترهای جهان و کاربران را به واسطۀ اشتراک منابع و اطلاعات به یکدیگر متصل میکند. همچنین به دلیل دسترسی گسترده به این شبکه، کنترل آن  باید توسط چندین فرد متخصص و مسئول انجام شود.

شبکه شهری (MAN= Metropolitan Area Network)

شبکه شهری (MAN) از انواع شبکههای کامپیوتری است که در دستهای ما بین شبکههای WAN و LAN به لحاظ گستردگی ارتباط سیستمهای کامپیوتری و دستگاهها قرار میگیرد و از طرفی، ویژگی و عناصر هر دو شبکه محلی و گسترده را نیز دارد. این شبکه از شبکههای محلی LAN بزرگتر و از شبکههای گسترده WAN نیز کوچکتر میباشد که قابلیت اتصال چندین شبکه را نیز دارد. شبکههای MAN مورد استفاده در ارتباطات بین بانکهای یک شهر، دانشگاههای موجود در شهر، شبکههای تلویزیون کابلی یا سیستم رزرواسیون هواپیمایی میباشند که البته بسیاری از سازمانهای دولتی برای ارتباط میان شهروندان و صنایع نیز از این نوع شبکه استفاده میکنند.

شبکه منطقه پردازی (CAN= Campus Area Network)

شبکه CAN نمونه از انواع شبکههای کامپیوتری است که چندین شبکه محلیLAN دارد اما در واقع، از یک شبکه شهری MAN کوچکتر است و قابلیت اجرا در مراکز یا ساختمانهای تجاری مجاور هم، دانشگاه یا مدارس را خواهد داشت.

شبکه محلی بیسیم (WLAN= Wireless Local Area Network)

شبکه WLAN، شبکه محلی (LAN) برپایۀ فناوری شبکه WIFI یا بیسیم گفته میشود. در حقیقت، عملکرد این شبکهها مانند شبکههای محلی بوده با این تفاوت که یک شبکه کامپیوتری بیسیم محسوب شده که امکان اتصال دو یا چند دستگاه و سیستم رایانهای را با استفاده از ارتباطات بیسیم در یک محدوده مانند مدرسه، خانه یا ساختمان اداری به یکدیگر را فراهم میکنند

شبکه شخصی (PAN= Personal Area Network)

این نوع شبکهها به صورت خصوصی و حول تنها یک فرد مورد استفاده قرار میگیرند که دستگاههای رایج ارتباطی در این شبکه شامل: مودم بیسیم، گوشیهای هوشمند، تبلت، لپ تاپ، پرینتر میباشند. شبکه PAN کوچکترین شبکهای است که تا فاصله ۱۰ متری ارتباط برقرار میکند و ممکن است مدیریت و کنترل آن نیز توسط یک فرد انجام شود.

شبکه ذخیره‌سازی

شبکه ذخیرهسازی (SAN= Storage Area Network)

شبکهذخیرهسازی (SAN) در واقع، از جمله شبکههای کامپیوتری پرسرعت و اختصاصی است که میتواند سرورها را از طریق فناوری مانند فیبر به دستگاههای ذخیره داده متصل کند و هرگز به شبکههایLAN و WAN متکی نیست. ضمن آنکه، باعث نگهداری منابع و ذخیره سازی اطلاعات کامپیوترهای راه دور نیز میگردد. از طرفی، دستیابی به درایو متصل به سرور با دسترسی به این شبکهها چندان تفاوتی نخواهد داشت.

شبکه اقتصادی (EPN= Enterprise Private Network)

شبکه اقتصادی (EPN) به شرکتهای خصوصی یا سازمانی با تعداد دفاتر متعدد کمک خواهد کرد تا به روش مطمئن از طریق شبکه EPN دفاتر را به یکدیگر وصل کنند. بنابراین، مالک اصلی شبکه خود آنها هستند که امکان به اشتراک گذاری منابع و اطلاعات سیستم کامپیوتری در فضای امنیتی بهتر، برایشان فراهم شده است.

شبکه سیستمی (SAN= System Area Network)

شبکه سیستمی (SAN) از انواع شبکههای کامپیوتری جدید می باشد که در دو دهۀ اخیر استفاده از آن رایج شده است. هدف از طراحی چنین شبکهای، ارائۀ اتصال پر سرعت در کاربردهای سرور به سرور، شبکههای ذخیرهسازی (SAN) و کاربردهای پردازنده به پردازنده می باشد. ضمناً در شبکه سیستمی، مجموعهای از دستگاهها که با اتصال پرسرعت و با کارایی بالا با یکدیگر ارتباط دارند، به عنوان یک سیستم واحد عمل خواهند کرد.

شبکههای محلی نوری غیرفعال (POLAN=Passive Optical Local Area Network)

شبکه‌های محلی نوری غیر فعال (POLAN) از جمله شبکههای سازگار و هماهنگ با معماری شبکه داخلی  محسوب میشوند. در این نوع از شبکه، میزان استفاده از کابل و تجهیزات مورد نیاز برای پیادهسازی، کاهش خواهد داشت. اگر به دنبال جایگزین مناسب برای شبکههای اِتِرنِتی محلی هستید، شبکههای POLAN در میان انواع شبکههای کامپیوتری بسیار مقرون به صرفه و کارآمد خواهند بود.

شبکههای خصوصی مجازی (VPN=Virtual Private Network)

در حقیقت، شبکه VPN، شبکه شرکتی را از طریق اتصالات رمزنگاری شده و به واسطۀ اینترنت گسترش خواهد داد. طراحی این شبکه به این دلیل است که یک معبر امن و رمزگذاری شده برای ارسال دادهها فراهم کند تا دادهها بین کاربر راه دور و شبکه شرکت با اطمینان انتقال یابند. بنابراین، اطلاعات ارسال شده به واسطۀ این تونل یا معبر رمزنگاری شده توسط افراد دیگر خوانا نبوده و امنیت میان سیستمهای موجود در شبکه حفظ خواهد شد